Đồng hồ cát lớn trên bàn làm việc, hai nhân viên chuẩn bị bảng thông báo

Giả sử 16 giờ chiều thứ Sáu, ngân hàng báo cho kế toán trưởng: tài khoản chính của công ty vừa bị phong tỏa theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền, lệnh có hiệu lực đúng 16 giờ. Giám đốc đang trên máy bay. Chủ tịch nhắn: “Cuối tuần rồi, thứ Hai nói được không?”

Với công ty đại chúng, câu trả lời nằm ở một con số: 24 giờ [1]. Thông tư 96/2020/TT-BTC (tôi chỉ đối chiếu bản ban hành năm 2020, chưa đối chiếu các bản sửa đổi, nên các ngưỡng trong bài là của bản 2020) đặt ra hai hạn 24 giờ và một nghĩa vụ giải trình số liệu.

Hai hạn 24 giờ và một nghĩa vụ giải trình

Hạn thứ nhất là công bố bất thường. Điều 11 buộc công ty đại chúng công bố trong 24 giờ kể từ khi một trong các sự kiện xảy ra [1]. Bản tiếng Anh của điều này liệt kê từ điểm a đến điểm s. Có tài khoản ngân hàng bị phong tỏa theo yêu cầu cơ quan có thẩm quyền, có bản án đã có hiệu lực, có quyết định xử phạt vi phạm thuế, có việc đổi hoặc hủy hợp đồng với công ty kiểm toán, có việc mua, bán tài sản hoặc giao dịch trị giá trên 15% tổng tài sản, có việc bổ nhiệm, miễn nhiệm hay từ chức của người nội bộ. Điểm cuối là mục mở: sự kiện khác có ảnh hưởng lớn tới sản xuất, kinh doanh hoặc quản trị [1].

Hạn thứ hai là công bố theo yêu cầu. Khi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước hoặc Sở giao dịch yêu cầu, công ty cũng có 24 giờ, tính từ lúc nhận yêu cầu (Điều 12). Yêu cầu áp dụng cho hai tình huống: sự kiện ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi nhà đầu tư, hoặc thông tin về công ty đang tác động mạnh tới giá chứng khoán và cần được xác nhận [1].

Còn lại là nghĩa vụ giải trình, không có hạn 24 giờ. Theo Điều 14, công ty niêm yết và công ty đại chúng quy mô lớn (vốn điều lệ đã góp từ 120 tỷ đồng) khi công bố báo cáo tài chính phải giải thích nguyên nhân nếu lợi nhuận sau thuế đổi từ 10% trở lên so với cùng kỳ năm trước, hoặc chuyển giữa lãi và lỗ, hoặc lợi nhuận sau thuế trước và sau kiểm toán lệch từ 5% [1].

Điều 11 cũng quy định nội dung bản công bố: nêu rõ sự kiện, nguyên nhân và biện pháp khắc phục nếu có. Công ty đăng trên website của mình và hệ thống công bố thông tin của Ủy ban, đồng thời báo cho Ủy ban và Sở giao dịch [1]. Bài chỉ nói về nghĩa vụ, chưa nói mức xử phạt khi trễ.

24 giờ mất ở đâu

Ở ca giả sử trên, không ai có ý giấu. Kế toán trưởng biết tin lúc 16 giờ. Giả sử thêm, người soạn thông cáo là thư ký hội đồng quản trị, đang ở thành phố khác. Người ký là giám đốc, đang bay. Câu hỏi “việc này có thuộc danh sách phải công bố không” chưa ai nhận là của mình. Văn bản ghi 24 giờ và tôi không thấy ngoại lệ ngày nghỉ, nên theo cách đọc của tôi hạn chạy liên tục: 16 giờ thứ Bảy, không phải thứ Hai. Lệnh có hiệu lực sớm hơn thì hạn cũng đến sớm hơn.

Biểu đồ dưới chia 24 giờ cho ca này. Cách chia là đề xuất của tôi, không có trong văn bản; phần dự phòng chiếm hơn 40% quỹ giờ.

Chia 24 giờ cho một tin xấu
0246810Xác định sự kiệnSoạn nội dungDuyệt và kýĐăng và báo cơ quanDự phòng
Chia 24 giờ cho một tin xấu
Số giờ
Xác định sự kiện2
Soạn nội dung6
Duyệt và ký4
Đăng và báo cơ quan2
Dự phòng10
Việc cần làm chiếm 14 giờ, còn 10 giờ để đợi người ký, sửa số hoặc xử lý trục trặc.Nguồn: Hạn 24 giờ: Điều 11 Thông tư 96/2020/TT-BTC. Cách chia giờ là đề xuất của tác giả.

Chủ tịch sẽ hỏi: nói sớm khi chưa rõ thì sao

Công bố khi mới có nửa câu chuyện có thể làm giá cổ phiếu biến động ngay phiên mở cửa kế tiếp, trong lúc công ty chưa có lời giải. Theo nhận định của tôi, bản tin vội cũng có thể thiếu hoặc sai, rồi phải đính chính. Điều 11 tính 24 giờ từ khi sự kiện xảy ra [1], nên giờ bắt đầu đã cố định; công ty chỉ quyết được bản tin viết gì: ghi điều đã biết, ghi việc đang làm, hẹn thời điểm cập nhật. Với riêng ca tài khoản bị phong tỏa, tôi nghiêng về bản ngắn và đúng.

Cũng có sự kiện không rõ ràng nằm trong danh sách hay không. Mục cuối của Điều 11 chính là mục mở nói tới ảnh hưởng lớn [1]. Người quyết định cần có sẵn tiêu chí để trả lời nhanh, và tiêu chí đó phải có trước 16 giờ thứ Sáu.

Chuẩn bị trước khi có tin xấu

Công ty đang chuẩn bị lên sàn hoặc vừa lên sàn nên làm ba việc từ trước. Một là chuyển các sự kiện của Điều 11 thành câu hỏi có hoặc không, để kế toán trưởng hay trợ lý nào cũng tra được trong vài phút. Hai là ghi tên một người quyết định công bố và một người thay thế. Ba là soạn sẵn mẫu thông cáo, lúc cần chỉ điền sự kiện, nguyên nhân, biện pháp.

Việc làm ngay

  • Chép các sự kiện của Điều 11 về một trang, mỗi sự kiện một câu hỏi có hoặc không, dán nơi kế toán trưởng và thư ký hội đồng quản trị cùng thấy.
  • Ghi tên người quyết định công bố và người thay thế, kèm số điện thoại liên lạc cuối tuần.
  • Soạn mẫu thông cáo bốn dòng: chuyện gì xảy ra, nguyên nhân đã biết, việc đang làm, khi nào cập nhật.
  • Chạy thử một lần bằng ca giả sử đầu bài: bấm giờ từ lúc nhận tin tới lúc đăng được lên website.

Chương 3 của khóa Quan hệ nhà đầu tư nói về công bố thông tin và xử lý tin xấu, dành cho anh chị muốn học bài bản. Nếu công ty chưa có ai chuyên trách quan hệ nhà đầu tư, phần dựng quy trình nằm trong dịch vụ quan hệ nhà đầu tư của FranchiseVN; anh chị cũng có thể bắt đầu bằng bảng đánh giá nhu cầu 21 câu, khoảng 8 phút.

Công ty anh chị đã ghi tên người quyết định công bố và người thay thế chưa?

Nguồn tham khảo

  1. Thông tư 96/2020/TT-BTC ngày 16/11/2020 của Bộ Tài chính hướng dẫn công bố thông tin trên thị trường chứng khoán, các Điều 11, 12, 14 (bản ban hành), truy xuất 21/11/2026.

Bài được soạn với sự hỗ trợ của AI (Claude) theo quy trình biên tập của tác giả. Bài viết tóm tắt văn bản, không thay thế nguyên văn, và không phải khuyến nghị đầu tư.

Bài viết mang tính thông tin, không phải lời khuyên đầu tư, pháp lý hay tư vấn cho trường hợp cụ thể. Điều khoản sử dụng

Bài viết có ích với anh chị?
FacebookLinkedInThreadsX

Sao chép link để gửi qua Zalo hoặc tin nhắn.